SCR sistemi, dizel aracın egzozundaki zararlı gazı temizleyen bir sistemdir. Bu sistem AdBlue® sıvısıyla çalışır. Sıvıyı egzoza sıkar ve zararlı gazı zararsız hale getirir.
Kulağa teknik gelir ama aslında basittir. Bu yazıda SCR sistemini günlük bir dille anlatacağız. Okuyunca ne işe yaradığını rahatça söyleyebileceksiniz.
SCR sistemi nedir, ne demek?
SCR, "seçici katalitik indirgeme" demektir. Bu uzun ad sizi korkutmasın. Kısaca SCR diyoruz.
Adın içindeki "katalitik" kelimesi, işi hızlandıran bir parça olduğunu anlatır. "İndirgeme" ise zararlı gazı daha az zararlı bir gaza çevirmek demektir. Yani SCR, zararlı gazı dönüştüren bir sistemdir.
SCR, egzozun içindeki bir temizlik hattıdır. Evdeki su arıtma cihazı gibi düşünebilirsiniz. Kirli su girer, temiz su çıkar. SCR'de kirli gaz girer, temizlenmiş gaz çıkar.
Bu sistem dizel araçlarda bulunur. Hem otomobillerde hem kamyonlarda olabilir. Aracınızda var mı bilmiyorsanız aracım AdBlue® kullanıyor mu yazısına bakın.
SCR neyi temizler?
Dizel motor çalışırken azot oksit denen gazlar çıkar. Kısaca NOx deriz. Bu gazlar havayı kirletir. Soluduğumuz havaya zarar verir.
SCR bu gazları hedef alır. Onları azota ve suya çevirir. Azot, zaten havada bolca bulunan bir gazdır. Su ise buhar olarak çıkar.
Özetle, zararlı gaz zararsız hale gelir. Temizlik işi egzozun içinde olur.
Peki neden egzoz temizlenmeli? Çünkü bir şehirde günde binlerce araç dolaşır. Her araç havaya biraz gaz bırakır. Her araçtan çıkan küçük kirlilik birikir. Sonunda hepimizin soluduğu havaya karışır.
SCR sistemi nasıl çalışır?
Çalışma adımları sırayla şöyledir.
- Motor çalışır ve egzoz gazı çıkar.
- Araç, egzoza az miktarda AdBlue® sıkar.
- Sıcak egzoz, sıvıyı amonyak denen bir gaza çevirir.
- Bu gaz, katalizör denen bir parçanın içinde zararlı gazla buluşur.
- Zararlı gaz, azota ve suya dönüşür.
Katalizör, bu işi hızlandıran bir parçadır. Kendisi harcanmaz. Sadece olayın gerçekleşmesine yardım eder.
Sıvı, egzoz yeterince ısınınca sıkılır. Soğuk motorda sistem bir süre bekleyebilir. Bu normaldir. Sürücü olarak bir şey yapmanız gerekmez.
Tüm bu işi araç kendi başına yapar. Sıvının ne zaman ve ne kadar sıkılacağına bilgisayar karar verir. Siz sadece depoda yeterli sıvı olduğundan emin olursunuz. Gerisi otomatik çalışır.
Bu yüzden SCR'yi çalıştırmak için özel bir düğme yoktur. Aracı normal kullanırsınız. Sistem arka planda çalışır. Tek ihtiyacı, depoda yeterli sıvıdır.
Sistemin içinde birkaç küçük parça vardır. Sıvı deposu, bir pompa ve bir püskürtücü bunlardandır. Ayrıca gazın içindeki zararlı madde miktarını ölçen sensörler bulunur. Bu parçalar birlikte çalışır.
Bu parçaların her biri önemli bir iş yapar. Sıvı deposu sıvıyı saklar. Pompa sıvıyı taşır. Püskürtücü de sıvıyı egzoza sıkar. Biri bozulursa sistem düzgün çalışmayabilir. O zaman araç bir uyarı verir. Uyarıyı görünce servise gitmek en doğrusudur.
AdBlue® bu işte ne yapar?
AdBlue®, motorun yakıtı değildir. Yakıt deposu ayrıdır. AdBlue®, temizlik için kullanılan bir sıvıdır.
Bu sıvı saf su ve üreden oluşur. Üre, bu işe yarayan bir maddedir. Isınınca amonyağa dönüşür. Amonyak da zararlı gazı temizler.
Bunu şöyle düşünün. Bulaşık yıkarken deterjan kullanırız. SCR için deterjan AdBlue®'dur. Deterjan biterse bulaşık temiz çıkmaz.
AdBlue® biterse de egzoz yeterince temizlenemez. Araç bunu fark eder ve sizi uyarır. Bu yüzden depoyu boş bırakmak iyi bir fikir değildir.
Sıvıyı bir kez kullanıp bitirmeyiz. Araç sürekli az az harcar. Ortalama harcama 1.000 km'de yaklaşık 1–2 litredir. Ayrıntı için AdBlue® tüketimi 1.000 km'de kaç litre yazısını okuyabilirsiniz.
SCR sistemi nedir ve neden önemlidir?
Sebep çevre kurallarıdır. Yeni dizel araçlar daha temiz olmak zorundadır. Bu kuralları üreticiler SCR ile karşılar. Kuralın adı olan Euro 6'yı Euro 6 nedir yazısında anlattık.
SCR sayesinde hava daha temiz kalır. Büyük şehirlerde bu çok önemlidir. Çocuklar ve yaşlılar temiz havadan daha çok yararlanır.
Kamyon ve otobüs gibi büyük araçlarda SCR daha da önemlidir. Bu araçların motorları büyüktür ve uzun yol yapar. SCR, çıkan zararlı gazın büyük bölümünü temizlemeye yardım eder.
Araç sahibi için de bir sonucu var. Sistemin çalışması için AdBlue® gerekir. Sıvı biterse araç sizi uyarır. Bazı araçlar sıvı bitince çalışmayabilir. Ayrıntı için AdBlue® bitince ne olur yazısını okuyun.
SCR sistemine nasıl iyi bakarım?
Bakım basittir. Şu kurallara uyun:
- AdBlue® deposunu boş bırakmayın.
- Belgeli ve temiz sıvı kullanın.
- Depoya su ya da başka sıvı koymayın.
- Uyarı lambası yanınca bekletmeyin.
- Şüphe ederseniz yetkili servise gidin.
Kötü kaliteli sıvı sisteme zarar verebilir. Parçalar pahalı olabilir. Bu yüzden ISO 22241 belgeli AdBlue® tercih etmek akıllıca olur. Sahte ürünleri nasıl ayıracağınızı sahte AdBlue® nasıl anlaşılır yazısında bulursunuz.
Lamba yandığında ne yapacağınızı merak ediyorsanız AdBlue® uyarı lambası neden yanar yazısı size yol gösterir.
Sık sorulan sorular
SCR ile DPF aynı şey mi?
Hayır. İkisi farklı parçadır. DPF, kurum denen siyah tozu tutar. SCR ise zararlı gazı temizler. Birçok dizel araçta ikisi birlikte bulunur.
SCR sistemi olmayan araç AdBlue® kullanır mı?
Hayır. AdBlue® sadece SCR sistemi olan araçlarda kullanılır. Benzinli araçlar kullanmaz. Emin olmak için aracınızın kullanım kılavuzuna bakın.
SCR arızalanırsa ne olur?
Araç bir uyarı verir. Aracınızın nasıl davranacağı modele göre değişir. Arıza için servise gitmeniz gerekir. Servis, cihazla arızayı okur.
SCR sistemini kendim temizleyebilir miyim?
Hayır. Bu iş için uzman gerekir. Parçayı kendiniz sökmeyin. Sorun varsa servise başvurun.
SCR'nin sağlıklı çalışması için en önemli şey doğru sıvıdır. Belgeli AdBlue® arıyorsanız AdBlue® ürünlerimize bakabilirsiniz. Sorunuz olursa WhatsApp hattımızdan ya da 0 (216) 318 51 51 numaralı telefondan bize yazabilirsiniz. Sık sorulan cevaplar için SSS sayfamız da hazırdır.
